• Foto1
  • Foto10
  • Foto11
  • Foto12
  • Foto13
  • Foto14
  • Foto15
  • Foto16
  • Foto17
  • Foto18
  • Foto2
  • Foto3
  • Foto4
  • Foto5
  • Foto6
  • Foto7
  • Foto8
  • Foto9

Beleidsplan stadsmuseum Vollenhove 2018-2023
 
Algemeen
 
O  Aanleiding voor het beleidsplan
 
In de afgelopen jaren is gebleken dat de stichting de missie, zoals geformuleerd in eerdere beleidsplannen, niet heeft kunnen waarmaken. Doelen bleken niet realistisch en de praktijk was anders geworden dan de uitgangspunten. Inkomsten uit subsidies en sponsoring bleken niet haalbaar, inkomsten uit bezoekers blijven laag en dalend, het aantal donateurs daalt.
De missie en organisatie is daar op aangepast.
 
o Missie en visie
 
De stichting BHKCLV, beter bekend als CHC, heeft de volgende visie:
 
Het is van belang dat zowel bewoner als bezoeker van Vollenhove en directe omgeving op een aantrekkelijke manier inzicht krijgt in de historie van de stad, mede ter aanvulling op of voorbereiding van een bezoek aan de plaatsen waar die geschiedenis zich heeft afgespeeld.
Door het exploiteren van een goed toegankelijk stadsmuseum en het organiseren van activiteiten in en rond dit museum die het inzicht in deze geschiedenis vergroten, wordt een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van het historisch besef van de jeugd en aan het regionale toerisme.
 
De missie is daarom:
Een bijdrage leveren aan de educatie van jeugd en volwassenen op het gebied van de geschiedenis van de stad en daarmee samenhangende ontwikkeling van de streek. Het bieden van een aantrekkelijk doel voor bezoekers van de stad en de streek voor het in korte tijd opdoen van achtergrondinformatie.
Het stadsmuseum moet het logische startpunt worden voor een bezoek aan de historische stad Vollenhove.
 
Het Stadsmuseum Vollenhove is een permanente instelling, niet gericht op het behalen van winst, toegankelijk voor publiek, dat ten dienste staat van de samenleving en haar ontwikkeling.
 
o Historische schets
 
Vollenhove heeft een geschiedenis van ruim duizend jaar. De plaats ontstond naast de burcht van de bisschop van Utrecht, die nadat hij al in 944 het jachtrecht in de streek had gekregen in 1024 landsheer werd. Vanuit Vollenhove werden de moerassen rondom ontgonnen. De plaats kreeg stadsrechten in 1354 en werd een regionaal bestuurscentrum met als hoogtepunt de standplaats van de stadhouder van Overijssel, Friesland, Groningen en Drenthe in de 16e eeuw, tot de Opstand uitbrak. Daarna bleef Vollenhove een rol als bestuurscentrum voor de streek vervullen tot aan de Franse tijd. De bestuurders woonden veelal in de stad, in havezaten waarvan er vijf binnen en één buiten de stad is overgebleven. Vanwege de omvangrijke archieven is de historie goed te volgen. Van de adellijke bewoners konden nog veel voorwerpen in bruikleen worden verkregen die hun geschiedenis vertellen.
 
Het Stadsmuseum is voortgekomen uit de Oudheidkamer Brederwiede, gevestigd in Vollenhove sedert begin jaren 1980. Brederwiede was de naam van de gemeente, waarVollenhove destijds deel van uitmaakte, na de herindeling van 2001 was dat Steenwijkerland. In 2005 is de huidige stichting opgericht met aanvankelijk doel om een platform en kenniscentrum te zijn voor de hele gemeente. Het huidige, moderne gebouw werd verworven en in 2008 ingericht als museum. Donateurs en het blad ‘Kondschap’ werden overgenomen van de Oudheidkamer, evenals een groep vrijwilligers. Er werd aanvankelijk gekozen als bestuursmodel voor een stichtingsbestuur met een Raad van Toezicht, maar dit bleek in de afgelopen jaren niet passend bij de schaal van de activiteiten. Momenteel is er een bestuur dat grotendeels zelf activiteiten uitvoert.
De missie en doelstellingen zijn in 2017 teruggebracht tot de plaats Vollenhove en onmiddellijke omgeving, en tot een pure museale functie met alleen hieraan ondersteunende activiteiten.
 
o Strategische doelen c.q. hoofddoelstellingen
 
Met vrijwilligers op gezonde wijze exploiteren van een stadsmuseum dat voldoende bezoekers trekt voor instandhouding, uitbreiding van de collectie aan voorwerpen en informatie, en dusdanige vernieuwing in de vorm van het aanbod dat de aantrekkelijkheid in stand blijft en zich kan meten met andere regionale kleine musea.
 
o Belangrijkste concrete doelstellingen
 
Om het doel te kunnen realiseren is het nodig om voldoende bezoekers te trekken. Daarvoor  is een marketingstrategie ontwikkeld, waar vervolgens een jaarlijks marketingplan met concrete acties uit moet voortkomen. Dit moet specifiek zijn voor elke product-marktcombinatie.
Kwalitatieve doelen zoals verandering van huisvesting of uitbreiding van de collectie zijn pas haalbaar als de kwantitatieve doelstellingen zijn gerealiseerd en het museum als zodanig formeel is geregistreerd, een doelstelling die aan het einde van de beleidsperiode moet zijn gehaald.
 
Producten zijn:
-       Museumbezoek individueel (incl. uitleg, optie koffie/gebak, optie routebeschrijving)
-       Museumbezoek per groep (incl. uitleg, optie koffie/gebak, optie stadsgids)
-       Stadswandeling (nu alleen per groep)
-       Verhuur koffiehoek t.b.v. vergaderingen (evt. incl. beamer en/of laptop)
 
Deze producten worden al sinds de start van het museum aangeboden. Laatstgenoemde product is weliswaar niet direct doelgericht, maar blijkt een bijdrage te leveren aan relatiebeheer en zodanig indirect aan het doel. De werkgroep Park Oldruitenborgh is ook zo’n indirecte activiteit.
Verkoop van routebeschrijvingen, boeken en andere zaken in de museumwinkel wordt uitsluitend beschouwd als publieksondersteunende activiteiten.
 
Collectie
 
o De collectiebeschrijving
 
i) Kerncollectie
 
De volgende delen van de collectie zijn onmisbaar of van groot belang voor de
realisering van de missie en de doelstellingen, de positionering en profilering van
het museum: de maquettes van Oldehuis, Toutenburg, scheepswerf, Rollecate; de grote replica van de stadskaart van Blaeu uit 1649. Verder natuurstenen elementen en de windvaan van de Toutenburg. De schilderijen / voorwerpen uit de 17e eeuwse schuilkerk en het familiearchief Rentinck. Een complete boerderijwand met bedstee uit een 18e eeuwse boerderij. Archeologische vondsten van Clarenberg en Beulake. Huisraad, schilderijen en aandenkens van de familie Sloet van Oldruitenborgh uit de Oldenhof. Afbeeldingen en bezittingen van Anton Henri Sloet van Oldruitenborg, adjudant van prins Alexander (19e eeuw). Scheepsmodellen en attributen van de visserij uit de 19e en 20e eeuw.
 
ii) Collectiehistorie en deelcollecties
 
De collectie ontstond bij de Oudheidkamer Brederwiede, waarvan overigens de meeste voorwerpen niet meer tot de collectie behoren. Aanvullingen kwamen vanuit de collecties van de (nazaten van adellijke) families Sloet, in eigen beheer vervaardigde maquettes, natuurstenen elementen van de Toutenburg, aanvullingen vanuit de plaatselijke bevolking (visserij, collectie Van Setten), schilderijen etc. van de parochie H. Nicolaas, aanvullingen van ex-inwoners o.a. (dominee)familie Wolgen, archeologische stukken n.a.v. opgravingen/vondsten (Beulake, Clarenberg), bruiklenen van de Schokkervereniging en schenkingen van het Waterschap (n.a.v. wisseltentoonstellingen). Daarnaast werden enkele schilderijen verworven met sponsorgelden (Tholen, Janssen).
 
- Deelcollecties zijn adel, havezaten, geestelijkheid, bevolking, en visserij.
 
iii) Herkomst en eigendom collectie
 
Beperkingen ten aanzien van de omgang met de collectie zijn dat veel bruikleen is van adellijke families, die soms spullen terug willen hebben. Schilderijen zijn soms replica.
 
iv) Cultuurhistorische en andere waarden
 
De cultuurhistorische waarde van alle deelcollecties is uitsluitend geldig voor Vollenhove (en voor de bruikleengevers). Individuele stukken hebben nauwelijks een geldelijke waarde, alhoewel ze onvervangbaar zijn.
 
o Collectieregistratie, documentatie en onderzoek
 
i) Registratie
 
Verbeteringen in het systematisch vastleggen van elementaire gegevens over voorwerpen uit de museumcollectie zijn nodig in de vorm van het afronden van de inventarisatie van het depot en vastlegging in het eigen informatiesysteem, en een versnelde aanpak van de inventarisatie van de bestaande getoonde collectie. Vastleggen moet uiteindelijk in standaardsoftware plaats gaan vinden, uitwisselbaar met anderen en met de eigen website, en voor het vullen van het handboek voor de gastheren/vrouwen van het museum voor het kunnen vertellen van het verhaal achter de voorwerpen.
 
ii) Documentatie
 
Wenselijke verbeteringen in het vastleggen van andere formele, inhoudelijke en associatieve gegevens over voorwerpen uit de collectie zijn de relaties met geschiedenis van Vollenhove, met andere voorwerpen of gebouwen, en met bekende verhalen / anekdotes.
 
iii) Onderzoek
 
Vanwege het gebrek aan geld en aan vrijwilligers, zowel in aantal als kwaliteiten, wordt er door het museum vrijwel geen onderzoek verricht, momenteel alleen bij de registratie van depotstukken. Nieuwe historische inzichten komen alleen ongevraagd uit de buitenwereld, van de gemeentelijke of provinciale archeologen, onderzoekers van HCO en andere archieven, en amateurschrijvers van artikelen van Kondschap.
 
 
o Behoud en beheer
 
i) Passieve conservering
 
Verbeteringen die nodig en wenselijk zijn in de beschermende maatregelen voor de collectie liggen vooral op het gebied van continue meting en beheersing vochtigheidsgraad en temperatuur.
 
ii) Actieve conservering
 
Er zijn momenteel geen behandelingen nodig of gewenst.
 
iii) Restauratie
 
Er is momenteel niets bekend over benodigde of gewenste behandelingen.
 
o Collectievorming verwerven, selecteren en afstoten
 
Het verzamelbeleid van het museum bestaat op hoofdlijnen uit het nemen van actie zodra
er bijzondere stukken opduiken of mogelijk verdwijnen, zoals in Oldruitenborgh. Er kan een wensenlijstje worden opgesteld met bekende Vollenhoofse ‘topstukken’, zoals die door drs.  Jos Mooijweer in zijn boek in 2004 zijn beschreven, die zich o.a. in Zwolse (voormalige) musea bevinden.
 
- Welke delen van de collectie komen in aanmerking voor afstoten?
 
Nog nader te bepalen, elk jaar een moment te kiezen in januari of februari wanneer het museum gesloten is en de getoonde collectie wordt aangepast.
 
Publiek
 
o Algemeen
 
Het museum richt zich vooral op mensen, die in het kader van een kort verblijf in de omgeving Vollenhove bezoeken. In de praktijk zijn het actieve senioren.
Voor een gedetailleerde doelgroepanalyse wordt verwezen naar de marketingstrategie en het artikel ‘doelgroepen’ onder Publieksactiviteiten.
 
o Samenstelling en omvang van publiek
 
Gewenste omvang (realistisch gezien) en samenstelling van het publiek van het museum:
-       1000 individuele betalende bezoekers (niet donateurs) per jaar voor de vaste opstelling (nu 500)
-       30 groepen met gemiddeld 15 personen per jaar, waarvan tenminste 20 inclusief een stadswandeling
-       500 donateurs die gemiddeld 1x per 2 jaar een bezoek brengen
-       300 basisschoolleerlingen in groepsverband per jaar
-       600 bezoekers kerstgroepententoonstelling (evenement)
 
o Publieksactiviteiten
 
i) Presentatie van de collectie
 
Het museum wil eens per jaar, in de maanden februari en maart, verbeteringen in de presentatie van de collectie realiseren, o.a. door wisselingen met het depot.
 
ii) Tijdelijke tentoonstellingen
 
Tijdelijke presentaties van het museum bestaan uit een jaarlijks wisselende thema-expositie van april tot november voor de normale doelgroepen, en een kerstgroepententoonstelling voor regionale publiek en liefhebbers uit heel Nederland. Het thema heeft een relatie met cultuurhistorie maar hoeft geen relatie met Vollenhove te hebben. Vanwege de grote inspanningen en soms hoge kosten die de organisatie met zich meebrengt, wordt deze wisselexpositie mogelijk afgeschaft.
 
iii) Educatieve taken
 
Educatieve activiteiten bestaan uit een programma van een dagdeel voor de onderbouw van de basisschool, en een programma in een ander thema voor de bovenbouw. De thema’s wisselen jaarlijks of tweejaarlijks en worden in het voorjaar uitgevoerd door een werkgroep van het museum bestaande uit eigen vrijwilligers, aangevuld met bekwame vrijwilligers van buiten.
 
Er wordt in dit kader samengewerkt met het Platform Cultuureducatie Steenwijkerland. Hierin zitten de scholen voor primair onderwijs, met (erfgoed)musea, de Bibliotheek, De Meenthe, Scala Centrum voor de Kunsten en de gemeente. Men voelt zich samen verantwoordelijk voor de cultuureducatie in Steenwijkerland. De cultuurcoach ontwikkelt plannen, voert het programma uit en adviseert het Platform over te ontwikkelen beleid. Doel is om alle leerlingen in hun schoolloopbaan in ieder geval één keer met alle kunstdisciplines en met erfgoed kennis te laten maken. Per jaar wordt een zogenaamd Cultuurmenu samengesteld, zie ook cultuurmenusteenwijkerland.nl.
Basisscholen uit de gemeente kiezen aan het begin van het schooljaar uit dit menu hun programma’s.
 
Doel van het museum is om ook basisscholen uit de aangrenzende gemeenten voor dit aanbod te interesseren.
 
iv) Publicaties
 
Het museum brengt een eigen kwartaalblad uit, genaamd Kondschap,  met een oplage van 500, dat donateurs toegestuurd krijgen en in de museumwinkel te koop is. Daarnaast worden themanummers of boekjes uitgebracht n.a.v. wisseltentoonstellingen (printing on demand) of evenementen / mijlpalen. Oude artikelen van Kondschap worden per thema geherpubliceerd op het geschiedenisportal Mijn Stad Mijn Dorp (plm. 20 per jaar).
Routebeschrijvingen op papier worden niet meer separaat uitgebracht, maar vooral gemaakt en verspreid via de app Routemaker.
 
v) Taken op het gebied van gastvrijheid
 
Voor het vergroten van de publieksvriendelijkheid van het museum zijn de volgende maatregelen nodig:
a.    Een betere  doorverwijzing vanuit het havenkantoor in Vollenhove
b.    Een langere openstelling op zaterdagen in het hoogseizoen,
c.    Incidentele avondopenstellingen t.b.v. (o.a.) campinggasten,
d.    Een eigen terras.
 
vi) Marketing en public relations
 
Het museum onderscheid de volgende doelgroepen:
 
-       Bevolking Vollenhove (4500)
-       Bevolking Steenwijkerland / Zwartewaterland / Noordoostpolder (100.000)
-       Leerlingen basisscholen / middelbare scholen
-       Verenigingen / families / bedrijven die een uitje organiseren
-       Dagrecreanten: boot / fiets / wandelaars / eters
-       Verblijfsrecreanten: campinggasten / hotelgasten/ bed&breakfastgasten / groepsaccommodatiegasten
-       Reisorganisatoren (bustours algemeen [100] / gespecialiseerd in historie [2])
-       Locale horecaondernemers (5), regionale recreatieondernemers (200)
 
Concrete aantallen / grootte van de deelmarkten zijn niet te verkrijgen, o.a. omdat statistieken alleen worden bijgehouden op gemeenteniveau en niet op woonkernniveau.
 
Doelen zijn meer bezoekers en bij donateurs meer binding (vaker naar museum), stadswandelingen voornamelijk gecombineerd met bezoek aan het museum.
 
Middelen om dit te bereiken zijn het overnemen van een deel van de VVV-functie (telefoon, e-mail, verkoop van routes en beschrijvingen, beantwoorden vragen) en het opleiden van medewerkers van het havenkantoor c.q. de poort van NP Weerribben-Wieden.
 
vii) Overige publieksactiviteiten
 
Het aanbod omvat lezingen (o.a. in de geschiedenismaand oktober), donateursavond(en), evenement rond Open Monumentendag of de plaatselijke regie daarvan (mits betaald), een bijdrage in de vorm van historische kennis aan lokale evenementen indien gevraagd (Havendagen, Open Monumentendag)
Daarnaast worden beschrijvingen van routes langs historische plaatsen gemaakt en aangeboden, arrangementen met o.a. een bezoek aan het museum, en stadswandelingen met een gids.
In de museumwinkel vindt verkoop plaats van een selectie historische boeken over Vollenhove, en losse nummers / artikelen (ook per e-mail) van het kwartaalblad Kondschap.
 
Hiertoe behoort NIET het beantwoorden van e-mail vragen op historisch of genealogisch gebied, enerzijds door het ontbreken van een afgerond collectie-informatiesysteem en anderzijds het gebrek aan deskundige vrijwilligers en de bijbehorende achtergrondinformatie.
 
Bedrijfsvoering
 
o Huisvesting en veiligheid
 
De huisvesting is op zich prima in orde, in een vrij nieuw pand dat goed en duurzaam is verbouwd voor het museum. Er is een goede beheersing van temperatuur, er zijn geen bijzondere maatregelen nodig voor vochtregulering. Er is een goed en regelmatig gecontroleerd brandmeldsysteem en inbraakbeveiligingssysteem (zowel voor intrede van buitenaf als camerabeveiliging voor objecten). De ontruimingssignalering is up-to-date, bezoekers kunnen ook auditief worden gewaarschuwd via de geluidsinstallatie.
Er is een invalidentoilet met alarmering. Alle publieksfuncties zijn op de begane grond. Er is een ingang geschikt voor rolstoelers.
 
Het enige knelpunt is de locatie ten opzichte van de plek waar de meeste bezoekers Vollenhove binnenkomen, waardoor het aantal bezoekers afhankelijk is van de doorgeleiding vanaf die plek (haven). Mogelijk kan de ingang (buitenzijde) wat opvallender worden ingericht.
 
 
o Personeel en organisatie
 
De organisatie bestaat uit een actief meewerkend bestuur en een groep van 50 vrijwilligers, deels ingedeeld in werkgroepen. De werkgroepen worden momenteel aangestuurd vanuit het bestuur, doel is om een directeur (onbetaald) dit te laten overnemen en zo de directe operationele leiding in handen te geven.
 
- Maatregelen op het terrein van scholing en arbeidsomstandigheden
 
Het museum wil jaarlijks een inhoudelijke (herhalings)training organiseren voor gastheren/vrouwen en voor stadsgidsen op het gebied van inhoud (collectie, verhalen) en vorm (omgang met publiek, calamiteitenbeheersing). Dit kan worden gecombineerd met de uitleg van een tijdelijke expositie.
 
o Automatisering
 
- De volgende activiteiten zijn nodig en gewenst:
 
a.    goede documentatie van configuratie en beheer,
b.    verwerven standaardsoftware voor collectiebeheer,
c.    gebruik van de website voor / door medewerkers,
d.    e-mailnieuwsbrieven naar donateurs, medewerkers en belangstellenden,
e.    vervanging van de server,
f.     betere inzet mini-PC’s t.b.v. informatievoorziening aan bezoekers
g.    op termijn: uitbreiding camerabeveiligingsysteem.
 
Het betreft hier vooral investeringen in tijd, behalve de onderdelen b, e en g waarvan de investering in het desbetreffende jaarplan zal worden opgenomen.
 
o Verzekeringen
 
Er zijn geen veranderingen nodig of gewenst in de risicodekking door middel van
Verzekeringen.
 
o Financiën en begroting
 
 Een opstelling van de baten en lasten in deze meerjaren dekkende beleidsperiode is niet te geven. Het meerjarenbeleid wordt elk jaar uitgewerkt in een jaarplan met bijbehorende doelstellingen en financiën.  Er zijn geen omvangrijke investeringen in de beleidsperiode te verwachten. Een verandering ten opzichte van andere jaren is het begroten van marketingkosten.
Nieuwe of bijzondere zaken zullen zoveel mogelijk in projectvorm worden gegoten, waarvoor subsidie bij (o.a.) de gemeente kan worden gevraagd.
 
Samenvatting
 
Het Stadsmuseum Vollenhove zal zich in de komende jaren beperken tot een goed beschreven collectie die aantoonbaar belangrijk is voor Vollenhove en directe omgeving. Het richt zich op de (min-of-meer) toevallige bezoeker van Vollenhove, die met een toegenomen marketinginspanning moet worden verleid naar het museum te komen. Daarnaast wordt het donateurbestand gekoesterd. De huisvesting is goed, op de locatie na. Qua automatisering is het vooral zaak te oogsten uit eerder gedane investeringen.
De kwaliteit van het gebodene kan nog stijgen indien meer ‘topstukken’ kunnen worden verworven, en met toename van de inhoudelijke kennis van de gastheren/vrouwen over voorwerpen en historie.

Vastgesteld in de bestuursvergadering van 12 december 2017

Dedico ICT

Copyright © 2015. All Rights Reserved.